Κοιτάζοντας πίσω στις πρώτες εβδομάδες με ένα άτομο που τώρα μοιάζει ξένο, πολλοί πιάνουν τον εαυτό τους να σκέφτεται ένα πράγμα: Ήμουν εγώ;
Εκείνες οι άγρυπνες νύχτες αναμονής του μηνύματός του, οι εμμονικές σκέψεις, ο σωματικός πόνος στο στήθος από την απροσεξία του – όλα αυτά τα κάναμε λατρεία, πιστεύοντας ειλικρινά ότι μόνο έτσι μοιάζει το πραγματικό, ολοκληρωτικό πάθος, αναφέρει ο ανταποκριτής του .
Οι νευροβιολόγοι μόνο γνέφουν: ναι, έτσι μοιάζει, αλλά ακριβώς όπως μοιάζει η χημική εξάρτηση. Ο εγκέφαλος ενός εραστή και ο εγκέφαλος ενός ναρκομανή λειτουργούν σύμφωνα με παρόμοια σχήματα, όπου ο κύριος αγωγός είναι η ντοπαμίνη, ο νευροδιαβιβαστής της επιθυμίας και της προσμονής.
Φωτογραφία: Pixabay
Κάθε τηλεφώνημα, κάθε ραντεβού, κάθε σημάδι προσοχής γίνεται μια ένεση αυτής της ορμόνης στο κέντρο ανταμοιβής, δημιουργώντας έναν ισχυρό βρόχο: φτιάχνεσαι – θέλεις κι άλλο. Εδώ βρίσκεται η παγίδα: αυτό που μπερδεύουμε με τη “φωτιά του πάθους” είναι συχνά το κάψιμο του δικού μας συστήματος ντοπαμίνης, που έχει εμμονή να πάρει άλλη μια δόση από ένα συγκεκριμένο άτομο.
Η ευφορία αντικαθίσταται από το άγχος όταν η δόση καθυστερεί και ο αποχωρισμός προκαλεί πραγματική στέρηση με αϋπνία και απώλεια όρεξης – ο εγκέφαλος απαιτεί απεγνωσμένα την επιστροφή της πηγής της μαστούρας του. Η υγιής προσκόλληση έρχεται αργότερα και μιλάει μια διαφορετική χημική γλώσσα – τη γλώσσα της ωκυτοκίνης.
Αυτή η ορμόνη δεν παράγεται στο κυνηγητό, αλλά στην ηρεμία: κατά τη διάρκεια εμπιστευτικών συζητήσεων, μακρών αγκαλιών και κοινής διαβίωσης. Δεν σας χτυπάει στον εγκέφαλο, αλλά δημιουργεί αθόρυβα μια αίσθηση ασφάλειας και βαθιάς σύνδεσης που δεν εξαρτάται πλέον από ένα συναισθηματικό τρενάκι του λούνα παρκ.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι σχέσεις που βασίζονται αποκλειστικά σε κύματα ντοπαμίνης είναι σαν να ζεις σε μια κατάσταση μόνιμης δίψας. Διψάτε συνεχώς και φαίνεται ότι το συγκεκριμένο άτομο είναι η μόνη πηγή νερού, παρόλο που στην πραγματικότητα σας συνδέει μόνο με αλμυρές σταγόνες που σας αφυδατώνουν ακόμα περισσότερο.
Η αληθινή οικειότητα αρχίζει εκεί που τελειώνει αυτή η δίψα. Όταν νιώθεις καλά όχι μόνο τη στιγμή μιας πολύχρωμης συνάντησης, αλλά και στη σιωπή μιας συνηθισμένης βραδιάς, όταν δεν χρειάζεται να αποδείξεις τίποτα και να αξίζεις τίποτα.
Είναι βαρετό για ένα πρεζόνι της ντοπαμίνης, αλλά είναι αυτή η σιωπηλή φλόγα που σε κρατά ζεστή για τα επόμενα χρόνια. Πώς ξεχωρίζεις το ένα από το άλλο; Ρωτήστε τον εαυτό σας πώς αισθάνεστε όταν ο σύντροφός σας δεν είναι κοντά σας.
Κενό, πανικός, μια αίσθηση ότι η ζωή έχει σταματήσει; Ή μια ήσυχη, ελαφριά θλίψη πίσω από την οποία κρύβεται η βεβαιότητα ότι η ζωή σας εξακολουθεί να είναι γεμάτη και να έχει νόημα από μόνη της;Η πρώτη είναι η πείνα του εθισμού, η δεύτερη είναι η ανάμνηση του κορεσμού της υγιούς στοργής. Η αληθινή αγάπη δεν αφαιρεί, δίνει δύναμη.
Δεν σας κάνει να εγκαταλείψετε τους φίλους, τα χόμπι και τα όνειρά σας, αλλά σας κρατάει σε αυτά. Αν για χάρη μιας σχέσης πρέπει να τυλίξεις την προσωπικότητά σου σε ένα σωλήνα, αυτό δεν είναι αγάπη – είναι προσάρτηση.
Σε χημικό επίπεδο, μια ώριμη σχέση δεν είναι πλέον μια καταιγίδα ντοπαμίνης, αλλά μια ισορροπία. Η σεροτονίνη ενεργοποιείται, δίνοντας μια αίσθηση σταθερότητας και συναισθηματικής ισορροπίας, και η ωκυτοκίνη εδραιώνει το δεσμό.
Αυτή είναι η παροιμιώδης ειρήνη που τόσο φοβόμαστε να μπερδέψουμε με τη ρουτίνα. Αν λοιπόν η σχέση σας μοιάζει περισσότερο με ένα συναρπαστικό αλλά εξαντλητικό θρίλερ με απρόβλεπτο τέλος, αξίζει να αναρωτηθείτε: χτίζετε μια κοινή ζωή ή παίζετε μαζί ένα επικίνδυνο αλλά τόσο οικείο παιχνίδι που λέγεται “Εθισμός”;
Ένα παιχνίδι του οποίου οι κανόνες δεν υπαγορεύονται από την καρδιά σας, αλλά από την αρχαία χημεία του ίδιου σας του εγκεφάλου.
Διαβάστε επίσης
- Τι να κάνετε αν δεν μπορείτε να εμπιστευτείτε μετά από τραύμα: οδηγίες για την αποκατάσταση των προσωπικών ορίων
- Πώς να ελέγξετε αν η σχέση σας είναι υγιής: 7 ερωτήσεις που δεν πρέπει να κάνετε φωναχτά
